ایران سم یک تحدید برای حشرات
میزان و شیوهی مناسب آبیاری نهال چیست؟
فهرست:
|
آبیاری یکی از مهمترین ارکان در پرورش نهالهاست. نهالها موجودات جوان و حساسی هستند که ریشهی آنها هنوز توانایی کافی برای دسترسی به منابع آبی عمیق خاک را ندارند. هرگونه خطا در مدیریت آبیاری، چه آبیاری کمتر از نیاز و چه آبیاری بیش از اندازه، میتواند موجب ضعف، توقف رشد یا حتی مرگ نهال شود. از سوی دیگر، مدیریت علمی و درست آبیاری باعث استقرار سریعتر ریشهها، افزایش مقاومت گیاه در برابر تنشهای محیطی و در نهایت دستیابی به محصولی باکیفیتتر خواهد شد.
پرسش اساسی این است: نهالها را به چه میزان و چگونه باید آبیاری کنیم؟ پاسخ سادهای برای این سؤال وجود ندارد، زیرا نیاز آبی هر نهال تحت تأثیر عوامل متعددی همچون نوع خاک، شرایط اقلیمی، سن گیاه، فصل رشد و گونهی گیاهی قرار دارد. در ادامه مقاله، همهی این موارد را با جزئیات بررسی میکنیم و سپس برای گونههای پرکشت در ایران مانند سیب، گردو، پسته، مرکبات، هلو و انگور دستورالعملهای دقیق ارائه میدهیم.
فصل اول: عوامل مؤثر بر نیاز آبی نهال
۱. سن نهال
نهالهای تازه کاشتهشده به دلیل ریشههای سطحی و کوتاه، نمیتوانند آب مورد نیاز خود را از اعماق خاک تأمین کنند. بنابراین، باید در سالهای اول کاشت با آبیاریهای مکرر و سبک، رطوبت خاک اطراف ریشه را حفظ کرد. پس از سه تا چهار سال، ریشهها عمیقتر شده و میتوان آبیاری را با فواصل بیشتر و حجم بالاتر انجام داد.
۲. نوع خاک
- خاکهای شنی به دلیل زهکشی سریع، آب را به سرعت از دست میدهند و نیازمند آبیاریهای کوتاهمدت و مکرر هستند.
- خاکهای رسی آب را بیشتر نگه میدارند اما خطر ماندابی شدن در آنها وجود دارد؛ بنابراین باید با حجم کمتر و فاصلهی بیشتر آبیاری شوند.
- خاکهای لومی که ترکیبی از رس و شن هستند، بهترین نوع خاک برای رشد نهالاند زیرا تعادل مناسبی بین نگهداری و زهکشی آب دارند.
۳. شرایط اقلیمی
در مناطق گرم و خشک، تبخیر بالاست و نهالها به آبیاری بیشتری نیاز دارند. در مناطق معتدل، نیاز آبی کمتر است. در نواحی مرطوب و پرباران، بارندگی بخشی از نیاز آبی را تأمین میکند و دفعات آبیاری کاهش مییابد.
۴. فصل
در بهار، رشد رویشی شدید است و نیاز آبی متوسط رو به بالا میباشد. تابستان، فصل اوج نیاز آبی است زیرا گرما و تبخیر زیاد است. در پاییز نیاز آبی کاهش مییابد، اما قطع کامل آبیاری توصیه نمیشود چون نهال باید برای ورود به زمستان آماده شود. در زمستان، معمولاً آبیاری ضروری نیست مگر در مناطق خشک و کمبارش.
فصل دوم: اصول و روشهای آبیاری نهالها
میزان آب در هر نوبت
- نهالهای تازه کاشتهشده: حدود ۱۰ تا ۱۵ لیتر آب در هر نوبت.
- نهالهای یک تا سهساله: بین ۲۰ تا ۳۰ لیتر.
- نهالهای چهار ساله و بیشتر: بسته به شرایط، بین ۴۰ تا ۵۰ لیتر.
بهترین زمان آبیاری
صبح زود یا عصر بهترین زمان برای آبیاری است، زیرا تبخیر کمتر است. آبیاری در ظهرهای تابستانی باعث هدررفت آب و ایجاد شوک حرارتی در نهال میشود.
عمق آبیاری
ریشههای نهال معمولاً در عمق ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتری خاک قرار دارند. آبیاری باید به گونهای باشد که این ناحیه به طور کامل مرطوب گردد.
روشهای آبیاری
- آبیاری تشتکی: ایجاد یک حوضچه کوچک در اطراف نهال و پر کردن آن با آب. این روش برای سالهای اول بسیار مناسب است.
- آبیاری قطرهای: یکی از بهترین و اقتصادیترین روشها برای باغهای بزرگ. آب به صورت قطرهای در نزدیکی ریشه وارد خاک میشود و تبخیر به حداقل میرسد.
- آبیاری بارانی: در برخی باغها استفاده میشود اما در مناطق بادخیز چندان کارایی ندارد.
- آبیاری زیرسطحی: روشی مدرن که آب را مستقیماً به عمق خاک و ناحیهی ریشه منتقل میکند.
فصل سوم: نیاز آبی گونههای مختلف نهال
۱. نهال سیب
نهال سیب در سال اول کاشت نیازمند آبیاری مکرر است. به طور معمول هفتهای دو بار با ۱۵ لیتر آب باید آبیاری شود. در تابستانهای بسیار گرم، فاصلهی آبیاری به هر سه روز یک بار کاهش مییابد. در سال دوم و سوم، حجم آب افزایش مییابد و به حدود ۲۰ تا ۲۵ لیتر در هر نوبت میرسد، ولی فاصلهی آبیاری کمی بیشتر میشود. کمبود آب در سیب موجب کاهش رشد و ریزش میوههای کوچک خواهد شد.
۲. نهال گردو
گردو درختی با رشد قوی اما حساس به خشکی در سالهای اول است. ریشههای آن در بزرگسالی به اعماق خاک نفوذ میکنند، اما در سالهای اول باید هر ۵ تا ۷ روز یک بار حدود ۳۰ تا ۴۰ لیتر آب دریافت کند. در تابستانهای خشک، آبیاری منظم حیاتی است زیرا تنش خشکی میتواند نهال گردو را ضعیف و مستعد بیماری کند.
۳. نهال پسته
پسته درختی مقاوم به خشکی است، اما این ویژگی پس از استقرار کامل ریشهها بروز میکند. در سه سال اول کاشت، پسته نیازمند آبیاری منظم است. معمولاً هر ۷ تا ۱۰ روز یک بار باید حدود ۲۰ تا ۳۰ لیتر آب دریافت کند. پس از پنج سالگی، فاصلهی آبیاری بیشتر میشود و در برخی مناطق تنها با چند نوبت آبیاری در فصل رشد، درخت میتواند به حیات خود ادامه دهد.
۴. نهال مرکبات (مانند پرتقال و لیمو)
مرکبات نیاز آبی بالایی دارند و کمبود آب به سرعت موجب ریزش برگ و کاهش کیفیت میوه میشود. در مناطق جنوبی ایران، در سالهای اول هر ۳ تا ۴ روز یک بار حدود ۱۵ تا ۲۰ لیتر آب برای هر نهال لازم است. در سالهای بعد، حجم آب به ۳۰ تا ۴۰ لیتر در هر نوبت افزایش مییابد، اما فاصلهی آبیاری همچنان کوتاه باقی میماند. استفاده از سیستم قطرهای برای مرکبات بسیار توصیه میشود.
۵. نهال هلو
نهال هلو به آب فراوان نیاز دارد، زیرا سیستم ریشهای آن گسترده نیست و نسبت به خشکی بسیار حساس است. در سال اول، هر ۳ روز یک بار حدود ۱۰ تا ۱۵ لیتر آب باید داده شود. در سالهای بعد، حجم آب بیشتر میشود اما فاصلهی آبیاری نباید زیاد شود. خشکی خاک به سرعت باعث چروکیدگی برگ و کاهش رشد خواهد شد.
۶. نهال انگور
نهال انگور نسبت به برخی درختان میوه مقاومتر است، اما در سال اول باید هفتهای دو بار آبیاری شود. هر نوبت حدود ۱۰ لیتر آب کافی است. در سالهای بعد، بسته به شرایط اقلیمی، هر ۷ تا ۱۰ روز یک بار حدود ۲۰ تا ۳۰ لیتر آب لازم است. نکتهی مهم در آبیاری انگور این است که در زمان رسیدن میوه، آبیاری بیش از حد میتواند کیفیت و طعم انگور را کاهش دهد.
فصل چهارم: مشکلات ناشی از آبیاری نادرست
آبیاری بیش از اندازه
باعث خفگی ریشه، رشد قارچها، پوسیدگی ریشه و کاهش مقاومت نهال میشود.
آبیاری کمتر از نیاز
موجب پژمردگی برگها، ریزش زودرس میوه و توقف رشد نهال خواهد شد.
فصل پنجم: روشهای بهینهسازی آبیاری
1. استفاده از مالچ برای کاهش تبخیر و حفظ رطوبت خاک.
2. ایجاد تشتک مناسب در اطراف نهال.
3. بهکارگیری دستگاههای سنجش رطوبت خاک برای تنظیم دقیق آبیاری.
4. انتخاب روش آبیاری متناسب با اقلیم و امکانات باغ.
5. افزودن مواد آلی به خاک برای بهبود ظرفیت نگهداری آب.
آبیاری صحیح نهالها ترکیبی از دانش علمی و تجربهی عملی است. هیچ دستور واحدی برای همهی نهالها وجود ندارد، زیرا عوامل بسیاری بر نیاز آبی اثر میگذارند. اما با رعایت اصول کلی—مانند توجه به سن نهال، نوع خاک، شرایط آبوهوایی، فصل و ویژگیهای گونه—میتوان برنامهی دقیقی برای هر باغ تنظیم کرد.
نهالهای سیب، گردو، پسته، مرکبات، هلو و انگور که در ایران رایج هستند، هرکدام نیازهای خاص خود را دارند. مدیریت درست آبیاری در سالهای اولیه کاشت نه تنها بقای نهال را تضمین میکند بلکه زمینهساز باردهی مطلوب در سالهای آینده خواهد بود.
کود کشاورزی خارجی سه بیست (20-20-20)
کود 20-20-20 یا همان سه بیست، یکی از بهترین کودهای شیمیایی است که سه ماده اصلی مورد نیاز گیاه یعنی ازت، فسفر و پتاسیم را هر کدام به اندازه ۲۰ درصد دارد. این ترکیب به گیاه کمک میکند تا در همه مراحل رشد، قوی و سالم بماند.
- ازت باعث رشد برگها و قسمتهای سبز گیاه میشود.
- فسفر به رشد ریشهها و زیاد شدن گل کمک میکند.
- پتاسیم گیاه را محکمتر کرده، کیفیت میوه و سبزی را بالا میبرد و مقاومت آن را در برابر شرایط سخت بیشتر میکند.
این کود در بستههای کوچک ۱۰۰ گرمی عرضه میشود و خیلی زود بعد از مصرف اثرش مشخص میشود. اثر آن تا حدود ۸ ماه باقی میماند.
روش استفاده:
- محلولپاشی روی برگها: ۱ تا ۲ گرم کود را در یک لیتر آب حل کنید و هر دو هفته یکبار روی برگها اسپری کنید.
- مصرف خاکی: ۲ تا ۳ گرم کود را در یک لیتر آب حل کرده و ماهی یکبار پای گیاه بریزید.
به دلیل اثر سریع و ترکیب متعادل، این کود برای باغچههای خانگی، گلخانهها و زمینهای کشاورزی بسیار مناسب است و باعث رشد بهتر گیاه و افزایش کیفیت محصول میشود.
برای خرید کودکشاورزی خارجی سه بیست (20-20-20)
با شماره های زیر تماس بگیرید
09109107280
