اصول هرس نهال ۲ ساله

اصول هرس نهال ۲ ساله



فهرست:


  1. مقدمه
  2. چرا هرس نهال دو ساله مهم است؟
  3. بهترین زمان برای هرس نهال
  4. شناخت شاخه‌های اصلی و فرعی
  5. شاخه‌ی مناسب چه ویژگی‌هایی دارد؟
  6. شکل‌دهی اسکلت درخت
  7. کوتاه کردن شاخه‌ها چگونه باشد؟
  8. حذف شاخه‌های نامناسب
  9. اشتباهات رایج در هرس نهال دو ساله
  10. ارتباط هرس با باردهی آینده
  11. ابزار مناسب برای هرس
  12. بعد از هرس چه کنیم؟

مقدمه

آینده یک درخت تا حد زیادی به هرس نهال دو ساله بستگی دارد. وقتی درخت در این سن است، هنوز شکل‌پذیر است و می‌توان فرم خوبی برایش ساخت. انجام درست این کار باعث می‌شود بعدها درخت محکم‌تر و پربارتر شود. اگر اشتباه انجام شود، می‌تواند باعث رشد ناهماهنگ، سستی شاخه‌ها و کم شدن باردهی شود.

چرا هرس نهال دو ساله مهم است؟

چرا هرس نهال دو ساله مهم است؟

نهال در دو سالگی در حال شکل‌دهی به ساختار اصلی رشد خود است. شاخه‌های باقی‌مانده امروز، فردا به شاخه‌های اصلی و مهم درخت تبدیل می‌شوند. هدف از هرس در این مرحله، ساختن یک چارچوب قوی و متعادل است. در واقع، هرس یعنی مدیریت انرژی درخت.

هرس درست باعث می‌شود:

  1. نور به همه‌ی قسمت‌های درخت برسد.

  2. هوا بین شاخه‌ها جریان پیدا کند.

  3. شاخه‌های ضعیف حذف شوند.

  4. درخت انرژی خود را صرف رشد شاخه‌های قوی کند.

بهترین زمان برای هرس نهال

بهترین زمان برای هرس نهال

بهترین موقع برای دست‌به‌قیچی شدن، همین اواخر زمستان است؛ دقیقاً قبل از اینکه جوانه‌ها بیدار شوند. چون درخت در خواب ناز است، اصلاً متوجه جراحی نمی‌شود و خیلی زود هم حالش خوب می‌شود اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنی که سرمای استخوان‌سوزی دارد، اصلاً برای هرس کردن عجله نکن. بگذار آن یخبندان‌های شدید و سخت تمام شوند و خیالت راحت شود که سرمایِ سنگین از سرِ باغ گذشته، بعد برو سراغِ درخت‌ها.

 ببین، اگر خیلی زود و وقتی هوا هنوز یخبندان است دست‌به‌قیچی شوی، محلِ برش شاخه‌ها اصطلاحاً می‌سوزد و خشک می‌شود. در واقع با این کار به جای کمک به درخت، باعث می‌شوی سرما از همان زخمِ باز نفوذ کند و شاخه را از بین ببرد.درست است که چیزی به اسم هرس تابستانه هم داریم، اما وقتی پای یک نهال دو ساله وسط باشد، همه‌چیز به هرس زمستانه ختم می‌شود. در واقع اصلِ کار و خمیرمایه‌ی شکل‌گیریِ نهالِ جوان، توی همان زمستان انجام می‌شود.

شناخت شاخه‌های اصلی و فرعی

شناخت شاخه‌های اصلی و فرعی

قبل از اینکه بیفتی به جان شاخه‌ها و قیچی را باز کنی، چند دقیقه عقب بایست و فقط نگاهش کن. درخت را خوب تماشا کن تا بفهمی چه شکلی است و قرار است به کجا برسد؛ این چند دقیقه نگاه کردن، از صد تا برش مهم‌تر است. یک نهال دو ساله معمولاً یک تنه دارد و کلی شاخه‌ی ریز و درشت که از بغلش زده بیرون. حالا هنر تو این است که از بین آن‌ها، ۳ تا ۵ شاخه‌ی گردن‌کلفت و قوی را انتخاب کنی که هر کدام به یک طرف رشد کرده باشند و بقیه را حذف کنی تا اسکلت درختت شکل بگیرد.

شاخه‌ی مناسب چه ویژگی‌هایی دارد؟

  • ضخامت مناسب و سالم

  • زاویه‌ی حدود ۴۵ تا ۶۰ درجه نسبت به تنه

  • فاصله‌ی مناسب از شاخه‌های دیگر

  • بدون زخم یا شکستگی

شاخه‌هایی که زاویه‌شون تنده و چسبیدن به تنه، یا اونایی که دارن مستقیم رو به بالا مسابقه می‌دن، به درد نمی‌خورن. اینا فردا روزی که بارِ میوه بیفته روشون، سریع از جا در می‌رن. پس تا جوونن، ببرشون بره.

شکل‌دهی اسکلت درخت

وقتی صحبت از درخت‌هایی مثل سیب و گلابی می‌شود، معمولاً باغبان‌ها سراغ دو مدل هرس معروف می‌روند: یکی مدل «جامی» که درخت مثل یک جام باز می‌شود، و یکی هم «محور مرکزی» که درخت حول یک تنه اصلی بالا می‌رود. انتخاب بین این دو، تکلیف شکل و شمایل باغتان را روشن می‌کند. ظاهراً اگر بخواهیم نور به تمامِ قسمت‌هایِ درخت برسد، باید از مدلِ جامی استفاده کنیم که مرکزِ خلوتی دارد. از طرفی شنیده‌ام که سیستمِ محورِ مرکزی برایِ نظم دادن به شاخه‌ها در ارتفاعاتِ مختلف خیلی اصولی‌تر عمل می‌کند.برای نهال دو ساله، مهم‌ترین کار این است که:

شاخه‌ی مناسب چه ویژگی‌هایی دارد؟

اگر دیدی یک طرف درخت حسابی شلوغ شده و شاخه درآورده، اما آن طرفش خلوت است، باید با یک هرس ملایم تعادل را برگردانی. در واقع باید جوری شاخه‌ها را ردیف کنی که وزن و ظاهر درخت از هر دو طرف میزون باشد و درخت سنگینی نکند.

کوتاه کردن شاخه‌ها چگونه باشد؟

تا حالا فکر کردی چطور می‌شود یک شاخه‌ی لاغر و دراز را به یک شاخه‌ی پربار و ضخیم تبدیل کرد؟ راز آن در بریدنِ یک‌سومِ انتهاییِ شاخه است. با این کار جوانه‌های جانبی بیدار نمی‌شوند؟ و آیا این همان راهی نیست که درخت را از درون قوی می‌کند؟ برش باید:

  • کمی بالاتر از یک جوانه‌ی رو به بیرون انجام شود.

  • تمیز و بدون له‌شدگی باشد.

  • با زاویه‌ی ملایم انجام شود تا آب روی آن جمع نشود.

استفاده از قیچی تیز و ضدعفونی‌شده بسیار مهم است.

کوتاه کردن شاخه‌ها چگونه باشد؟

حذف شاخه‌های نامناسب

در نهال دو ساله، معمولاً این شاخه‌ها باید حذف شوند:

  • شاخه‌های شکسته یا بیمار

  • شاخه‌هایی که به سمت داخل رشد کرده‌اند

  • شاخه‌های خیلی ضعیف

  • شاخه‌هایی که با هم تلاقی دارند

حواست به شاخه‌هایی که سرشان را کج کرده‌اند سمتِ مرکز درخت باشد؛ این‌ها در آینده فقط باعث شلوغی می‌شوند و جلوی نور را می‌گیرند. اگر همین حالا که کوچک هستند حذفشان کنی، خیلی بهتر از این است که چند سال بعد مجبور شوی با اره به جان شاخه‌های کلفت بیفتی.

اشتباهات رایج در هرس نهال دو ساله

یک اشتباهی که خیلی‌ها مرتکب می‌شوند، هرس کردنِ بیش از حد است. فکر می‌کنند هر چه بیشتر شاخه‌ها را بزنند، درخت بهتر رشد می‌کند. اما واقعیت این است که نهال جوان بنده خدا جانِ محدودی دارد و اگر زیاد از سر و کولش بزنی، حسابی ضعیف می‌شود و از پا می‌افتد..اشتباه دیگر، بی‌توجهی به زاویه شاخه‌هاست. زاویه تند شاخه مثلِ یک اهرمِ ضعیفه که با کمترین فشار می‌شکنه. محلِ برش هم مثلِ بریدنِ لبه‌ی لباس می‌مونه؛ اگه خیلی از ته ببری، پارچه (تنه) پاره می‌شه، اگه خیلی هم اضافه بذاری، بدریخت و آویزون می‌مونه. باید دقیقاً از لبه‌ی طبیعیِ خودش ببری.. هر دو حالت می‌تواند باعث پوسیدگی شود.

اشتباهات رایج در هرس نهال دو ساله

ارتباط هرس با باردهی آینده

ببین، وقتی نهال دو ساله را هرس می‌کنی، اصلاً به فکر میوه دادن نباش؛ تمام فکر و ذکرت باید روی ساختنِ چهارچوب درخت باشد. شاید الان چیزی برداشت نکنی، ولی همین اسکلت‌بندی، زیربنای همه‌ی محصولاتی است که قرار است سال‌های بعد برداشت کنی. توی درختایی مثل هلو، چون بار روی شاخه‌های یک‌ساله است، اگه همون اول خشت اول رو کج بذاری دیگه نمی‌شه جمعش کرد. شکل‌دهیِ سال‌های اول واسه هلو از نون شب واجب‌تره، چون باید همیشه شاخه تازه واسه میوه دادن داشته باشه.درختی که نور کافی دریافت کند، شاخه‌های سالم‌تری تولید می‌کند و در نتیجه گل و میوه‌ی بهتری خواهد داشت.

ابزار مناسب برای هرس

واسه هرسِ نهالِ جوون، لازم نیست دنبالِ دستگاه و ابزارِ عجیب‌وغریب بگردی. یه قیچی باغبانیِ تیز داشته باشی حله. اگه دیدی یکی دوتا از شاخه‌ها یه کم سفت و ضخیم شدن، با یه اره‌ی کوچیک کارشون رو تموم کن؛ به همین سادگی. انگار خیلی از باغبان‌ها فراموش می‌کنند که ابزارشان را تمیز کنند، در حالی که می‌گویند این کار از خودِ هرس هم مهم‌تر است. شنیده‌ام که اگر تیغه‌ها با محلولِ ضدعفونی پاک نشوند، هرس کردن به جایِ اصلاح، تبدیل به یک تهدید برایِ سلامتِ کلِ نهالستان می‌شود.

ابزار مناسب برای هرس

بعد از هرس چه کنیم؟

بعدِ اینکه هرس تموم شد، حتماً یه سری به وضعیتِ آبیاری و تغذیه‌اش بزن. درختی که هرس شده، جونی واسش نمی‌مونه مگر اینکه با یه کودِ خوب و آبِ حسابی شارژش کنی تا بتونه اون رشدِ جدیدی که منتظرشی رو شروع کنه.در مناطق خشک، آبیاری منظم اهمیت بیشتری دارد. در مناطق مرطوب، باید مراقب بیماری‌های قارچی بودمی‌دانم که نگرانِ تک‌تکِ زخم‌هایِ نهالت هستی. برایِ بریدگی‌هایِ بزرگ، با کمی چسبِ باغبانی به او کمک کن تا دردش کمتر شود. اما خیالت راحت باشد؛ شاخه‌هایِ نازکِ او آن‌قدر قوی هستند که بدونِ کمکِ تو هم، خیلی زود سرپا شوند.

یادت باشد هرس نهال دو ساله، در واقع یک سرمایه‌گذاری برای آینده است. در این سن، درخت مثل یک ساختمان نیمه‌کاره است و تو معمارش هستی. با انتخاب درست شاخه‌های اصلی و حذف اضافه‌ها، داری یک درخت سالم و پربار برای سال‌های بعدت می‌سازی هرس باید با دقت، آرامش و شناخت انجام شود؛ نه با عجله و افراط. درختان موجودات زنده‌اند و واکنش نشان می‌دهند. اگر با منطق و اصول جلو برویم، آن‌ها هم با رشد بهتر و میوه‌ی بیشتر پاسخ خواهند داد. تهِ قصه اینه که هرس یه جور مهارته که قلقش با تجربه دستت میاد. اصلاً نگران نباش، چون هر سال که درخت بزرگ‌تر می‌شه، یه شانسِ جدید بهت می‌ده که فرمش رو بهتر کنی و اگه اشتباهی داشتی، جبرانش کنی.


مدیریت سایت
مدیریت سایت
مقالات: 333

پاسخ دهید