ایران سم یک تحدید برای حشرات
نهال انگور پیوندی بهتر است یا ریشهای؟
فهرست:
- مقدمه
- نهال انگور ریشهای چیست؟
- مزایای نهال ریشهای
- معایب نهال ریشهای
- نهال انگور پیوندی چیست؟
- مزایای نهال پیوندی
- معایب نهال پیوندی
- نقش فیلکسرا در این انتخاب
- شرایط خاک و اقلیم چه میگوید؟
- هدف شما از کاشت چیست؟
- کود کشاورزی خارجی( 20.20.20)
مقدمه
قبل از اینکه کلنگ اول را برای باغ انگورت بزنی، باید تکلیفت را با یک سوال بزرگ روشن کنی: نهال پیوندی بخرم یا ریشهای؟ این فقط یک انتخاب ساده نیست؛ مثل این است که بخواهی برای خانهات فونداسیون انتخاب کنی. همهچیز به خاک، آبوهوا، جیبت و حتی حشرههای روی زمینِ تو بستگی دارد.انگور هزاران سال است که کشت میشود، اما شکل امروزی بسیاری از تاکستانهای دنیا نتیجه یک بحران بزرگ در قرن نوزدهم است؛ حمله آفتی به نام فیلُکسرا که تاکهای اروپا را نابود کرد. از آن زمان، مفهوم «پیوند» در انگور به یک راهکار علمی و حیاتی تبدیل شد.
نهال انگور ریشهای چیست؟
نهال ریشهای یعنی یک گیاه یکدست. یعنی همان انگوری که از شاخهاش خوشت آمده، ریشهاش هم دقیقاً از همان جنس است. در واقع کلِ نهال از بالا تا پایین یک ژنتیک دارد و هیچ «وصلهای» به آن نچسبیده است.یعنی اگر رقم «کشمشی» بکارید، ریشه هم کشمشی است، تنه هم کشمشی و میوه هم کشمشی.
قدیما اینطوری نبود که انقدر دنگوفنگ داشته باشد؛ تقریباً تمام تاکستانهای دنیا را همینجوری با نهالهای ریشهای میکاشتند. در واقع روش سنتی و اصلیِ اجدادمان همین بود و قرنها هم با همین مدل پیش میرفتند.اما بعد از شیوع آفت فیلکسرا در اروپا و خسارت گسترده به تاکستانهای کشورهایی مثل فرانسه و ایتالیا، مشخص شد که بسیاری از ارقام نسبت به این آفت بسیار حساساند.
مزایای نهال ریشهای
اگر دنبال راهی هستی که هم کار کارت راحتتر پیش برود و هم جیبت خالی نشود، نهال ریشهای انتخاب خوبی است. کاشتن این نهالها اصلاً دنگوفنگ ندارد و قیمتش هم معمولاً خیلی ارزانتر از مدلهای پیوندی تمام میشود.. همچنین اگر بخش هوایی گیاه در اثر سرما یا حادثه از بین برود، چون ریشه همان رقم اصلی است، پاجوشها همان ویژگی ژنتیکی را حفظ میکنند. در مناطق کاملاً عاری از فیلکسرا، این یک امتیاز مهم است.
معایب نهال ریشهای
انگار بزرگترین ریسکِ خریدِ نهالِ ارزان، همین فیلُکسراست. شنیدهام که در مناطقِ آلوده، نهالِ ریشهای هیچ شانسی برایِ زنده ماندن ندارد. گویا این آفت به قدری بیرحم است که میتواند تمامِ سرمایهیِ یک باغبان را در عرضِ چند سال به خاکِ سیاه بنشاند.علاوه بر آن، در خاکهای شور، آهکی یا بسیار سنگین، بسیاری از ارقام ریشهای عملکرد خوبی ندارند.
نهال انگور پیوندی چیست؟
در نهال پیوندی، ما عملاً یک «تیمِ قوی» میسازیم؛ بخش بالایی که همان انگورِ خوشمزهی خودمان است، روی یک «پایه» یا ریشهیِ بسیار محکم پیوند میخورد. این ریشهها معمولاً از نژادهای مقاومِ آمریکایی هستند که اصلاً در برابرِ آفتِ فیلُکسرا کوتاه نمیآیند و توی خاکهای سخت هم خیلی دوام میآورند.
در واقع ما دو گیاه را با هم ترکیب میکنیم: یکی برای کیفیت میوه، دیگری برای قدرت و مقاومت ریشه. این یک شاهکار باغبانی است؛ نوعی همزیستی هدفمند که نتیجهاش بهرهوری بالاتر است.ظاهراً اگر آن بحرانِ بزرگِ قرنِ نوزدهم نبود، شاید هنوز هم خیلیها به همان روشِ سنتیِ ریشهای میکاشتند. شنیدهام که در کشورهایِ بزرگی مثلِ اسپانیا، استفاده از پایههایِ مقاوم یک انتخاب نبود، بلکه تنها راهِ فرار از نابودیِ کاملِ تاکستانها و صنعتِ تولیدِ نوشیدنیهایشان بود.
مزایای نهال پیوندی
در زمینهایِ شور، نهالِ ریشهای اصلاً دوام نمیآورد. اما از وقتی سراغِ پایههای پیوندیِ مخصوص رفتم، دیگر نگرانِ کیفیتِ خاک یا کمآبی نیستم. این یعنی من زمین را با درختم هماهنگ نمیکنم، بلکه درخت را جوری میسازم که در زمینِ من پادشاهی کند. بعضی از این پایهها کارشون کنترلِ رشدِ رویشیه؛ یعنی نمیذارن درخت فقط واسه خودش شاخوبرگ بده و میوه رو فراموش کنه. واسه کسی که تاکستانِ تجاری داره، این تنظیم کردنِ شدتِ رشد خیلی مهمه، چون هم کارِ هرس راحتتر میشه، هم بارِ درخت باکیفیتتر.
معایب نهال پیوندی
انگار نگهداری از نهالِ پیوندی راه رفتن روی لبهی تیغ است. شنیدهام که هم قیمتِ خریدش سنگین است و هم اگر در عمقِ اشتباه کاشته شود، تمامِ مزایایش از بین میرود. گویا حساسیتِ محلِ پیوند به قدری بالاست که یک اشتباهِ کوچک میتواند کلِ نهال را خشک کندحواست باشه اگه سرِ درختت از بین بره، هر چی پاجوش از زیرِ خاک دربیاد، دیگه اون انگورِ اصلیه نیست. اون پاجوشها مالِ همون ریشهیِ وحشیان که فقط واسه مقاومت کاشته شده بود. پس اگه دیدی از پایین جوونه زده، خوشحال نشو چون دیگه اون رقمی که خریدی نیست.
نقش فیلکسرا در این انتخاب
آفتِ فیلُکسرا یک شتهیِ ریشه با منشأ آمریکایی است. انتقالِ این آفت به اروپا در اواسطِ قرنِ نوزدهم، به دلیلِ عدمِ مقاومتِ ارقامِ اروپایی منجر به یک فاجعهیِ بیولوژیک شد. ضرورتِ مبارزه با این آفت، زیربنایِ ابداعِ متدِ «پیوند رویِ پایههایِ مقاوم» در علمِ باغبانی گردید..اگر منطقهای که قصد احداث تاکستان دارید سابقه وجود فیلکسرا دارد، انتخاب نهال ریشهای یک ریسک جدی است. حتی اگه امروز چشمت به هیچ آفتی نخوره، باز هم ممکنه با خاک و وسیلههای باغبانی یا یه نهالِ مریض، آلودگی منتقل بشه. با این حال، توی یه سری مناطق خاص که هنوز ردپای فیلُکسرا اونجا پیدا نشده، بعضی باغدارها ریسک میکنن و هنوزم میرن سراغ همون نهالهای ریشهایِ ارزون.
شرایط خاک و اقلیم چه میگوید؟
خاکهای آهکی که پر از کربنات کلسیم هستند، میتوانند حسابی حالِ درخت را بگیرند و باعث «کلروز» یا همان زرد شدنِ برگها شوند (چون درخت نمیتواند آهن جذب کند). اما نگران نباش؛ بعضی پایههای پیوندی دقیقاً برای همین کار ساخته شدهاند و در برابر این مشکل خیلی مقاومترند.
توی خاکهای شور، انتخاب پایه درستوحساب واقعاً معجزه میکند. مخصوصاً در مناطق خشک ایران که شوری آب و خاک همیشگی است، نهال پیوندی خیلی مطمئنتر است. اما جالب است بدانید در جاهای کوهستانی که سرما بیداد میکند، باغدارها برعکس عمل میکنند و سراغ نهال ریشهای میروند تا اگر یخزدگی شد، ریشه همان انگور اصلی را دوباره سبز کند.دلیلش هم منطقی است؛ اگر زبانم لال کلِ تنه از سرما خشک شد، خیالت راحت است که پاجوشی که دوباره از ریشه میزند، همان انگورِ اصلی است و لازم نیست دوباره پیوند بزنی.
هدف شما از کاشت چیست؟
اگر واقعاً میخواهی یک تاکستان حرفهای راه بیندازی که سالیان سال برایت بماند و خیالت از بابت تولیدش راحت باشد، شک نکن که نهال پیوندی انتخاب عاقلانهتری است. درست است که اول کار باید پول بیشتری وسط بگذاری، اما در عوض ریسکهای آینده را به حداقل میرسانی.اگر کشت محدود و خانگی انجام میدهید، در منطقهای بدون سابقه فیلکسرا و با خاک مناسب، نهال ریشهای میتواند گزینه ساده و اقتصادی باشد.در تولید صنعتی انگور تازهخوری یا کشمشی، ثبات عملکرد اهمیت بالایی دارد. بسیاری از باغداران حرفهای به همین دلیل به سراغ نهالهای پیوندی میروند.
پاسخ قطعی و یکسان برای همه وجود ندارد. انتخاب بین نهال پیوندی و ریشهای وابسته به سه عامل اصلی است: وجود یا عدم وجود فیلکسرا، شرایط خاک و هدف اقتصادی شما.اگر منطقه شما در معرض فیلکسراست یا خاک چالشبرانگیزی دارد، نهال پیوندی انتخابی هوشمندانهتر است. اگر در منطقهای امن با خاک مناسب هستید و میخواهید هزینه اولیه را کاهش دهید، نهال ریشهای میتواند کافی باشد.یادت باشد کشاورزی فقط بیل زدن و کاشتن نیست؛ همهچیز به تصمیمهای درست و از روی شناخت برمیگردد. انگور رفیقِ دهها سالهی توست و انتخابی که امروز میکنی، آیندهی این رفاقت را میسازد. گاهی وقتها ترکیب کردنِ دو موجودِ متفاوت، بهترین راه برای جانسخت شدن و پربار شدن است؛ این دقیقاً همان درسی است که طبیعت به ما داده.
کود کشاورزی خارجی( 20.20.20)
کود ۲۰-۲۰-۲۰ یکی از پرکاربردترین و مؤثرترین کودهای کامل در کشاورزی و باغبانی به شمار میرود. در توضیحات سایت «بیا تو کالا»، این محصول بهعنوان یک مکمل تغذیهای متعادل و چندمنظوره معرفی شده است که میتواند نیازهای اساسی گیاه را در مراحل مختلف رشد تأمین کند. ترکیب این کود شامل سه عنصر اصلی نیتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) است که هرکدام به میزان ۲۰ درصد در آن وجود دارند. نیتروژن موجب رشد سریع و سبزینگی گیاه میشود، فسفر به توسعه ریشهها و گلدهی کمک میکند و پتاسیم باعث افزایش مقاومت گیاه در برابر تنشهای محیطی و بهبود کیفیت محصول نهایی میگردد.
این کود بهدلیل تعادل کامل میان عناصر غذایی، برای تمام مراحل رشد گیاه قابل استفاده است و تأثیر آن بهصورت سریع و قابل مشاهده بیان شده است. اثر تغذیهای آن حدود هشت ماه دوام دارد و برای دستیابی به بهترین نتیجه، توصیه میشود یک تا دو بار با فاصله زمانی یک هفته از طریق محلولپاشی استفاده شود. روشهای مصرف این کود دو نوع است:
- محلولپاشی برگی: ۱ تا ۲ گرم در هر لیتر آب، هر ۱۵ روز یکبار.
- آبیاری خاکی: ۲ تا ۳ گرم در هر لیتر آب، بهصورت ماهیانه.
همچنین دفترچه راهنمای مصرف دقیق، همراه محصول ارائه میشود تا مصرفکننده بتواند آن را مطابق با نیاز گیاه تنظیم کند.
کود ۲۰-۲۰-۲۰ برای مجموعه گستردهای از گیاهان قابل استفاده است؛ از جمله گلها و گیاهان آپارتمانی، سبزیجاتی مانند گوجه، خیار و فلفل، درختان میوه و همچنین گیاهان باغی نظیر انگور، مرکبات و انار. این کود با تأمین همزمان عناصر ضروری، به تقویت رشد رویشی، ریشهزایی بهتر، افزایش گلدهی و میوهدهی کمک میکند و در نتیجه باعث رشد سالمتر و محصولی با کیفیتتر میشود. از آنجا که ترکیبات آن محلول در آب هستند، میتوان آن را هم در گلخانه، باغچه، زمینهای کشاورزی و گلدانهای خانگی مورد استفاده قرار داد.
علاوه بر عناصر اصلی، این کود ممکن است حاوی ریزمغذیهایی مانند آهن، منگنز، روی و بور نیز باشد که نقش مهمی در سلامت گیاه، رنگ برگها و جلوگیری از کمبودهای تغذیهای دارند. محصول بیبو است و اگر در محیطی خشک و خنک نگهداری شود، تا چند سال ماندگاری دارد.
در مقایسه با کودهایی مثل ۱۰-۱۰-۱۰، این محصول درصد بالاتری از مواد مغذی را در خود دارد و برای گیاهانی که در حال رشد فعال هستند مناسبتر است. با این حال، توصیه شده است از مصرف بیش از اندازه آن خودداری شود؛ زیرا مقدار زیاد نیتروژن میتواند به گیاه آسیب برساند. بهعنوان نمونه، در مورد گیاه گوجهفرنگی پیشنهاد میشود تا مرحله گلدهی از کود ۲۰-۲۰-۲۰ استفاده شود و پس از آن، برای تقویت میوهدهی، از کودهایی با پتاسیم بالاتر بهره گرفته شود.
کود ۲۰-۲۰-۲۰ در بستههای ۱۰۰ گرمی عرضه میشود و هدف اصلی آن تأمین کامل مواد مورد نیاز گیاه برای رشد سالم و پربار است. این محصول با توجه به ترکیب متوازن خود، گزینهای مناسب برای استفاده عمومی در کشاورزی و نگهداری از گیاهان زینتی محسوب میشود.
